Satranç Takımı ve Satranç Tahtası Nasıl Seçilir? Ölçüler ve İpuçları
Satranç takımı ve satranç tahtası alırken nelere dikkat edilmeli? Staunton taşlar, turnuva ölçüleri, malzeme türleri, çocuklar ve hediye için öneriler.
Bir satranç takımı alırken seçenekler şaşırtıcı derecede fazladır: plastik, ahşap, cam, mermer, katlanır, manyetik... Fiyatlar da birkaç yüz liradan binlerce liraya kadar çıkar. Doğru seçim, takımı nerede ve nasıl kullanacağına bağlıdır.
1. Taş tasarımı: Staunton
Turnuvalarda kullanılan klasik taş tasarımına Staunton denir; adını 19. yüzyılın ünlü İngiliz oyuncusu Howard Staunton'dan alır. Staunton taşlar hem kolay ayırt edilir hem de sağlamdır. Süslü ya da tematik takımlar güzel görünür ama oyun sırasında taşları karıştırmak kolaylaşır; bunları vitrin ya da koleksiyon için düşünebilirsin.
2. Ölçüler: taş ve kare uyumu
Taşlar tahtaya göre ne çok büyük ne çok küçük olmalıdır. FIDE'nin turnuva standardına göre:
- Şahın yüksekliği yaklaşık 9,5 cm olmalıdır.
- Kare kenarı yaklaşık 5-6 cm olmalıdır.
- Genel kural: şahın tabanı, karenin yaklaşık dörtte üçünü kaplamalıdır.
Ev ve kulüp kullanımında biraz daha küçük takımlar da rahat kullanılır. Önemli olan, taşların karelere sığması ve tahtanın kalabalık görünmemesidir.
3. Malzeme
| Malzeme | Artısı | Eksisi |
|---|---|---|
| Plastik | Hafif, dayanıklı, ucuz; kulüp ve okul standardı | Hafif taşlar kolay devrilir (ağırlıklı olanları seç) |
| Ahşap | Elde hissi güzel, uzun ömürlü | Daha pahalı; nemden etkilenebilir |
| Cam / mermer | Dekoratif | Kırılabilir; uzun oyunlarda yansıma ve ses rahatsız edebilir |
| Manyetik / seyahat | Yolculukta taşlar düşmez | Küçük boy; uzun oyunlar için yorucu |
4. Satranç tahtası
- Renkler: Göz yormayan, mat renkler tercih edilmeli (krem-kahverengi ya da krem-yeşil). Parlak yüzeyler ışığı yansıtır.
- Koordinatlar: Kenarında a-h harfleri ve 1-8 sayıları olan tahtalar notasyon öğrenmeyi kolaylaştırır. Bkz. Satranç Tahtası ve Koordinatlar.
- Rulo vinil tahta: Turnuvalarda yaygındır; hafif, katlanınca kırılmaz, kolay temizlenir.
5. Kime, ne için?
- Çocuk ve yeni başlayan: Ağırlıklı plastik Staunton taşlar ve rulo tahta. Sağlam ve ekonomiktir.
- Turnuvaya hazırlanan: Turnuva ölçüsünde takım ve bir satranç saati. Saat kullanımı için Satranç Saati Nasıl Kullanılır?
- Hediye: Ahşap kutulu, ağırlıklı ahşap takım. Koleksiyon meraklıları için tematik takımlar (film, tarih, mitoloji temalı) güzel bir seçimdir.
Takımın geldi: şimdi ne yapmalı?
İlk iş taşları doğru dizmek: Satranç Dizilimi rehberimiz beş dakikada öğretir. Fiziksel takımın yanında yoksa ya da bir arkadaşınla aynı cihazda oynamak istersen 2 kişilik satranç sayfamızı kullanabilirsin.