Mat Taktikleri

Satrançtaki en bilinen 30 mat çeşidi: açılış tuzakları, klasik mat kalıpları ve temel oyun sonu matları. Her birini hamle hamle izle, sonra kendin dene.

Mat kalıplarını isimleriyle tanımak, oyunda matı hesaplamadan görmeni sağlar. Rakibinin şahının etrafında tanıdık bir diziliş gördüğünde hangi taşın nereye gideceğini hemen bilirsin. Aynı kalıpları tanımak, kendi şahını bu tuzaklardan korumanın da en iyi yoludur.

Satranç dersleri · Bulmacalar · Satranç açılışları · Satranç terimleri

Açılış tuzakları ve ünlü oyunlar

BaşlangıçAptal MatıAptal matı satrançtaki en kısa mattır: beyaz f ve g piyonlarını oynayıp şahının çaprazını açınca siyah vezir h4'ten iki hamlede mat eder.
BaşlangıçÇoban MatıÇoban matı, vezir ve filin birlikte f7 karesine saldırdığı 4 hamlelik mattır.
OrtaLegal MatıLegal matında beyaz veziri bilerek verir; siyah veziri alınca küçük taşlar şahı mat eder.
OrtaOpera MatıOpera matı, kalenin son sırada filin korumasıyla mat ettiği kalıptır.
İleriRéti MatıRéti matında şah, kendi taşları arasında sıkışır ve bir fil ile kale ikilisi tarafından mat edilir.

Klasik mat kalıpları

BaşlangıçKoridor Matı (Arka Sıra Matı)Koridor matında şah arka sırada kendi piyonlarının önünde hapsolur ve bir kale ya da vezir son sıradan mat eder.
OrtaBoğulmuş MatBoğulmuş matta şahın etrafındaki bütün kareler kendi taşlarıyla doludur; tek bir at şah çekerek mat eder.
İleriPhilidor'un MirasıPhilidor'un mirası, veziri g8'e feda edip kaleyi oraya çektikten sonra atla boğulmuş mat yapmaktır.
OrtaAnastasia MatıAnastasia matında at, şahın kaçış karelerini tutar; kale ise kenar hattından mat eder.
BaşlangıçArap MatıArap matı, köşedeki şahı kale ve atın birlikte mat etmesidir.
BaşlangıçEpolet MatıEpolet matında şahın iki yanında kendi kaleleri (ya da taşları) durur, bir askerin omuzlarındaki apoletler gibi.
İleriBoden MatıBoden matında iki fil birbirini kesen çaprazlardan uzun rok yapmış şahı mat eder.
BaşlangıçDamiano MatıDamiano matında vezir, g6'daki piyonun desteğiyle h7'den şah çekerek mat eder.
BaşlangıçMerdiven Matı (İki Kaleyle Mat)Merdiven matında iki kale (ya da kale ve vezir) sırayla şah çekerek rakip şahı kenara iter ve mat eder.
OrtaLolli MatıLolli matında f6'ya ilerlemiş bir piyon g7'yi korur ve vezir orada mat eder.
OrtaGreco MatıGreco matında fil uzun çaprazdan g8'i tutar, vezir ya da kale h hattından şah çekerek köşedeki şahı mat eder.
İleriKanca MatıKanca matında kale şaha bitişik kareden mat eder; kaleyi at, atı da piyon korur.
İleriBlackburne MatıBlackburne matında bir fil uzun çaprazdan g7 ve h8'i tutar, at h7'deki fili korur ve diğer fil h7'den mat eder.
OrtaKırlangıç Kuyruğu MatıKırlangıç kuyruğu matında vezir şahın hemen önünden, korumalı olarak şah çeker; şahın geri çapraz kaçışları kendi taşlarıyla doludur.
OrtaGüvercin Kuyruğu MatıGüvercin kuyruğu matında vezir şaha çaprazdan, korumalı olarak şah çeker; vezirin tutmadığı kaçış karesini şahın kendi taşı kapatır.
OrtaMorphy MatıMorphy matında fil uzun çaprazdan köşedeki şaha şah çeker, kale g hattını keser; şahın h7'deki kendi piyonu kaçışı kapatır.
OrtaPillsbury MatıPillsbury matında kale g hattından şah çeker, fil uzun çaprazdan h8'i tutar.
OrtaKör Domuzlar MatıKör domuzlar matında yedinci sıraya ikiye katlanmış iki kale şahın önünde birbirini koruyarak mat eder.
OrtaPiyon Matı (Davut ile Calut)Evet, piyon da mat edebilir.
BaşlangıçKöşe MatıKöşe matında kale g hattını keser, at köşedeki şaha şah çeker.
OrtaAnderssen MatıAnderssen matında kale son sırada şah çeker; kaleyi g7'ye ilerlemiş piyon, piyonu da uzun çaprazdaki fil korur.

Temel oyun sonu matları

BaşlangıçVezir ve Şahla MatVezir ve şahla mat, her oyuncunun bilmesi gereken ilk oyun sonu tekniğidir: vezir şahı kenara iter, kendi şahın yaklaşır ve vezir son sıradan mat eder.
BaşlangıçKale ve Şahla MatKale ve şahla matta kale rakip şahı bir kutuya kapatır, şahlar karşı karşıya gelince kale kenardan şah çekerek mat eder.
Ortaİki Fille Matİki fil yan yana çaprazlardan bir duvar örer ve şahın yardımıyla rakip şahı köşeye sürer.
İleriFil ve Atla MatFil ve atla mat en zor temel mattır: rakip şah, filin renginde bir köşeye sürülmelidir.

Sık sorulan sorular

Satrançta kaç çeşit mat vardır?

Mat tektir: şah tehdit altındadır ve kurtulamaz. Ancak sık tekrarlanan taş dizilişlerine ad verilmiştir; bu sayfada en bilinen 30 mat kalıbı var.

En hızlı mat hangisidir?

Aptal matı: 1.f3 e5 2.g4 Vh4 mat. İki hamlede biten, satrançtaki en kısa mattır.

Yeni başlayanlar hangi matları önce öğrenmeli?

Önce çoban matından korunmayı, koridor (arka sıra) matını ve vezir ile kale matlarını öğren; sonra boğulmuş mat, Arap ve Anastasia gibi kalıplara geç.